Natuurlijke Ozempic: bestaat dat? Een eerlijk antwoord

Dit artikel bevat een affiliate link. Bestel je via die link, dan ontvangen wij een vergoeding. Dit is algemene informatie, geen medisch advies.

Door Redactie Gezond na Veertig

Kort antwoord: nee, een natuurlijke Ozempic bestaat niet. Er is geen plant, kruid of supplement dat in onderzoek ook maar in de buurt komt van het effect van semaglutide, de werkzame stof in Ozempic en Wegovy. Wel zijn er dingen die je zonder recept kunt doen, en sommige supplementen hebben een klein, gemeten effect. In dit artikel zetten we de cijfers eerlijk naast elkaar.

Waar komt de term "natuurlijke Ozempic" vandaan?

De term is niet bedacht door artsen of onderzoekers, maar door sociale media. In 2023 begonnen gebruikers op TikTok het supplement berberine "nature's Ozempic" te noemen [1]. Dat gebeurde precies in de periode dat Ozempic overal in het nieuws was en soms lastig te krijgen was.

Berberine is een stof uit de wortels en schors van planten zoals berberis (zuurbes). Het wordt al lang gebruikt in traditionele geneeskunde. Maar een lange traditie zegt nog niets over hoeveel je ermee afvalt.

Een Amerikaanse maag-darm-leverarts en obesitasspecialist reageerde destijds duidelijk: volgens hem is berberine geen natuurlijke Ozempic en ook geen vervanging ervan, en zal het qua werkzaamheid nooit tippen aan de GLP-1-medicijnen [1]. Ook het Amerikaanse NCCIH, het overheidsinstituut voor complementaire geneeskunde, schrijft dat er nog niet genoeg goed onderzoek is om te zeggen of berberine werkt voor gewichtsverlies [5].

Waarom de vergelijking misleidend is

Ozempic en Wegovy bevatten semaglutide. Dat is een zogenoemde GLP-1-receptoragonist: een stof die werkt zoals het lichaamseigen hormoon GLP-1 en die zorgt voor een vol gevoel en minder trek [6]. Het is een geneesmiddel dat in de EU is beoordeeld en alleen op recept verkrijgbaar is [6].

Berberine is iets heel anders. Het is een plantenstof die in Nederland en België als voedingssupplement wordt verkocht. Het is geen GLP-1-medicijn en het is niet op dezelfde manier onderzocht en beoordeeld. Wie de twee gelijkstelt, wekt verwachtingen die het onderzoek niet waarmaakt.

Wil je meer weten over supplementen die met GLP-1 in verband worden gebracht? Lees dan ook ons artikel GLP-1 supplement: bestaat dat echt?

De cijfers naast elkaar

Het beste bewijs voor semaglutide bij gewichtsverlies komt uit de STEP 1-studie, gepubliceerd in de New England Journal of Medicine [2]. Daarin kregen 1.961 volwassenen met overgewicht of obesitas, zonder diabetes, 68 weken lang eenmaal per week een injectie met 2,4 mg semaglutide of een placebo. Beide groepen kregen daarnaast begeleiding bij voeding en beweging.

• De semaglutidegroep verloor gemiddeld 14,9% van het lichaamsgewicht, de placebogroep 2,4% [2].
• In kilo's: gemiddeld 15,3 kg tegenover 2,6 kg [2].
• 86,4% van de semaglutidegroep verloor minstens 5% van het gewicht, tegenover 31,5% bij placebo [2].

Voor berberine zijn er geen grote studies van dit formaat. Wel zijn er meta-analyses, waarin onderzoekers de resultaten van meerdere kleinere studies samenvoegen:

• Een meta-analyse uit 2020 met 12 studies vond een gemiddelde extra daling van 2,07 kg lichaamsgewicht ten opzichte van de controlegroep [3].
• Een recentere meta-analyse met 23 artikelen, gepubliceerd in de International Journal of Obesity, vond een gemiddeld verschil van 0,88 kg [4]. De auteurs vragen om betere studies, onder meer omdat blindering niet altijd goed geregeld was [4].

Let op: deze getallen komen uit verschillende soorten onderzoek, met andere deelnemers en een andere duur. Je kunt ze dus niet tot op de kilo vergelijken. Maar de orde van grootte is duidelijk: bij semaglutide gaat het om meer dan tien kilo extra, bij berberine om ongeveer één tot twee kilo. Wie berberine "natuurlijke Ozempic" noemt, doet alsof dat verschil er niet is.

Een uitgebreider overzicht van het onderzoek vind je in Berberine en afvallen: wat zegt het onderzoek?

Ozempic zonder recept: kan dat?

Nee. Semaglutide is een receptgeneesmiddel. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) schrijft over Wegovy letterlijk dat het "uitsluitend op doktersvoorschrift verkrijgbaar" is [6]. Dat geldt in de hele EU, dus ook in Nederland en België. Je arts bepaalt of het bij jou past. Volgens de EMA is Wegovy bedoeld voor volwassenen met een BMI van 30 of hoger, of met een BMI vanaf 27 in combinatie met gewichtsgerelateerde gezondheidsproblemen [6].

Zie je online een website die Ozempic of Wegovy verkoopt zonder recept? Dan is dat een groot waarschuwingssignaal.

Het risico van nepstylo's

Dit is geen theoretisch gevaar. In oktober 2023 waarschuwde de EMA dat er vervalste Ozempic-pennen waren gevonden bij groothandels in de EU en het Verenigd Koninkrijk [7]. De pennen hadden echte batchnummers en serienummers, wat ze moeilijk te herkennen maakte [7]. De EMA adviseert: koop je geneesmiddelen online, doe dat dan alleen bij legale apotheken [7].

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldde in juni 2024 dat zij sinds 2022 in alle regio's van de wereld meer meldingen krijgt van vervalste semaglutide [8]. Volgens de WHO kunnen nepproducten geen werkzame stof bevatten, of juist een stof die er niet hoort, zoals insuline [8]. Dat laatste kan gevaarlijk zijn. De WHO raadt aan geen medicijnen te kopen bij onbekende of niet-gecontroleerde bronnen, zoals die je online kunt tegenkomen [8].

Samengevat: wie Ozempic zonder recept probeert te kopen, loopt een echt risico op een namaakproduct waarvan je niet weet wat erin zit.

Wat kun je wél doen zonder recept?

Er is geen wondermiddel. Maar er zijn wel bouwstenen die je zelf in de hand hebt. Ze zijn minder spectaculair dan een injectie, maar je kunt er vandaag mee beginnen.

1. Eet genoeg eiwit. Eiwit (vis, eieren, peulvruchten, kwark, kip) kan helpen om je langer verzadigd te voelen. Begin bijvoorbeeld met een eiwitrijk ontbijt.
2. Kies voor vezels. Groente, peulvruchten, volkorenproducten en fruit geven volume aan je maaltijd en passen goed in een gezond eetpatroon.
3. Slaap genoeg en regelmatig. Merk je dat je na een korte nacht meer naar snacks grijpt? Dan is slaap een goede plek om te beginnen.
4. Beweeg elke dag. Wandelen telt al. Voeg daar als het kan wat krachttraining aan toe, voor je spieren en je conditie.
5. Overweeg eventueel een supplement, met realistische verwachtingen. Berberine is het best onderzochte supplement in dit rijtje, maar het verwachte effect is klein: gemiddeld ongeveer één tot twee kilo in studies [3][4]. Het is een mogelijke aanvulling, geen vervanging van de punten hierboven.

Ben je een vrouw in de overgang? Dan spelen hormonen ook een rol. Lees daarover meer in Afvallen in de overgang.

Wat de wetenschap (nog) niet weet

• Of berberine bij mensen in Nederland en België hetzelfde effect heeft als in de bestudeerde groepen.
• Welke dosis en welke duur het beste werken: de samenvattingen van de meta-analyses geven daar geen eenduidig antwoord op [3][4].
• Hoe veilig langdurig gebruik is: het NCCIH noemt vooral buikpijn, verstopping, diarree, misselijkheid en braken als bijwerkingen [5].

Veelgestelde vragen

Bestaat er een natuurlijke Ozempic?

Nee. Geen enkel supplement of kruid heeft in onderzoek een effect laten zien dat vergelijkbaar is met semaglutide. De term komt van sociale media, niet uit de wetenschap.

Is berberine een goed Ozempic alternatief?

Niet als vervanging. In meta-analyses ging het om gemiddeld ongeveer één tot twee kilo extra gewichtsverlies, tegenover ruim twaalf kilo extra bij semaglutide in de STEP 1-studie. Berberine kan hooguit een kleine aanvulling zijn op voeding, slaap en beweging.

Kan ik Ozempic of Wegovy zonder recept kopen?

Nee. Semaglutide is in de EU, dus ook in Nederland en België, alleen op doktersvoorschrift verkrijgbaar. Websites die het zonder recept aanbieden, lopen een groot risico op namaakproducten.

Hoe herken ik een nep Ozempic-pen?

Dat is lastig: vervalste pennen hadden soms echte batch- en serienummers. Haal semaglutide daarom alleen met een recept bij een legale apotheek en gebruik geen pen die je niet vertrouwt.

Wat is een Wegovy alternatief zonder recept?

Er is geen supplement dat hetzelfde doet. Zonder recept kun je inzetten op eiwitrijk en vezelrijk eten, genoeg slaap en dagelijkse beweging. Een supplement als berberine kan daar met realistische verwachtingen bij komen.

Bronnen

1. Fox Business (2023). TikTok users calling berberine "nature's Ozempic," but is it? Fox Business
2. Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. (2021). Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med. PubMed
3. Asbaghi O, Ghanbari N, Shekari M, et al. (2020). The effect of berberine supplementation on obesity parameters, inflammation and liver function enzymes: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Nutr ESPEN. PubMed
4. Elahi Vahed I, Shahir-Roudi E, Nojumi S, et al. (2026). The effect of berberine on obesity indices: a systematic review and meta-analysis. Int J Obes (Lond). PubMed
5. National Center for Complementary and Integrative Health (2023). In the News: Berberine. NCCIH
6. Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Wegovy (semaglutide): een overzicht in begrijpelijke taal. EMA
7. Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) (2023). EMA alerts EU patients and healthcare professionals to reports of falsified Ozempic pens. EMA
8. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) (2024). WHO issues warning on falsified medicines used for diabetes treatment and weight loss. WHO